Kun je CBD met antidepressiva gebruiken? Interacties met SSRI's, SNRI's, TCA's en MAO-remmers

Het gebruik van CBD-olie samen met andere medicijnen is een van de meest gestelde vragen onder mensen die een behandeling tegen depressie volgen. De onderliggende vraag is altijd dezelfde: kun je CBD veilig met antidepressiva gebruiken?

Vandaag bekijken we op de blog van Cannactiva de mogelijke interacties tussen CBD en antidepressiva —SSRI's, SNRI's, tricyclische antidepressiva en MAO-remmers—, de rol van de lever bij die interactie en de voorzorgsmaatregelen die je in acht moet nemen voordat je ze combineert.

Zoek je een algemeen overzicht van hoe CBD met allerlei medicijnen interacteert, dan raden we je eerst onze gids aan: CBD en geneesmiddelen: welke interacties zijn er.

Heeft CBD een interactie met antidepressiva?

Cannabidiol (CBD) is een van de belangrijkste verbindingen uit de hennepplant en heeft, in tegenstelling tot THC, geen psychoactieve werking. Onderzoek bestudeert nog steeds de mogelijke voordelen op gebieden zoals angst, chronische pijn, stress en slaap, situaties die vaak samengaan met een behandeling met antidepressiva.

Tegelijkertijd gebruiken miljoenen patiënten antidepressiva: SSRI's, SNRI's, tricyclische antidepressiva (TCA) of MAO-remmers. Tot deze medicijnen behoren fluoxetine (Prozac), sertraline (Zoloft), escitalopram (Lexapro), paroxetine (Paxil/Seroxat), citalopram (Celexa), venlafaxine (Effexor), duloxetine (Cymbalta) en amitriptyline, enkele van de meest voorgeschreven antidepressiva.

CBD werkt in op het endocannabinoïde systeem —betrokken bij stemming, slaap en de stressrespons— en beïnvloedt indirect de serotonine 5-HT1A-receptoren, wat het mogelijke angstremmende effect verklaart (1).

Maar de belangrijkste mogelijke interactie tussen CBD en antidepressiva vindt niet plaats in de hersenen, maar in de lever. Daar kan CBD enzymen van het cytochroom P450 (CYP2C19, CYP3A4, CYP2D6) remmen (2), dezelfde die het lichaam gebruikt om veel antidepressiva af te breken. Als die enzymen trager werken, blijft het antidepressivum langer in het bloed, wat de concentratie ervan kan verhogen en daarmee het risico op bijwerkingen.

Dit betekent niet dat de combinatie altijd gevaarlijk is, maar wel dat je elk geval samen met een zorgverlener moet beoordelen. Hieronder bekijken we het familie per familie.

Soorten antidepressiva: SSRI's, SNRI's, tricyclische antidepressiva en MAO-remmers

Antidepressiva reguleren neurotransmitters zoals serotonine en noradrenaline. Ze worden onderverdeeld in vier grote families, en niet allemaal hebben ze dezelfde interactie met CBD (3, 4):

• SSRI's: selectieve serotonineheropnameremmers (sertraline, fluoxetine, escitalopram). De meest voorgeschreven in Spanje.
• SNRI's: serotonine- en noradrenalineheropnameremmers (venlafaxine, duloxetine).
• Tricyclische antidepressiva (TCA): amitriptyline, imipramine, nortriptyline. Smallere therapeutische marge.
• MAO-remmers: monoamineoxidaseremmers (tranylcypromine, fenelzine). Worden tegenwoordig weinig gebruikt, maar met een hoog interactiepotentieel.

Al deze antidepressiva worden, in meer of mindere mate, afgebroken via dezelfde leverroute die CBD kan vertragen.

CBD en sertraline, fluoxetine, escitalopram en andere SSRI's: is er interactie?

Net als de antidepressiva uit de SSRI-familie beïnvloedt ook CBD het serotonerge systeem (5), waardoor het het effect van het medicijn zou kunnen versterken. In een diermodel van posttraumatische stress versterkte het combineren van sertraline en CBD de resultaten op het gebied van geheugen en angst, vergeleken met los gebruik (6).

Het aandachtspunt zit in de lever: CBD kan de afbraak van sommige SSRI's vertragen (7), waardoor het medicijn zich ophoopt. Dit kan zich uiten in meer misselijkheid, duizeligheid of slaperigheid en, in zeldzame gevallen, in een hoger risico op serotoninesyndroom (een gevaarlijk teveel aan serotonine). Daarom vereist de combinatie medische begeleiding.

CBD met venlafaxine, duloxetine en andere SNRI's: meer risico?

De combinatie van CBD en SNRI's kan een additief effect geven dat lijkt op dat van de SSRI's (8). Bovendien remt CBD het enzym dat verschillende SNRI's afbreekt (9), wat de sufheid, vermoeidheid of concentratieproblemen kan verergeren, vooral bij hoge doses.

CBD met amitriptyline en andere tricyclische antidepressiva

Tricyclische antidepressiva worden afgebroken door verschillende leverenzymen, en CBD remt er meerdere van. In onderzoek versterkte het combineren van desipramine met CBD de effecten ervan, zelfs bij lage doses (10). Omdat hun veiligheidsmarge smal is, vraagt deze combinatie om bijzondere voorzichtigheid vanwege de mogelijke toename van slaperigheid, anticholinerge effecten of cardiovasculair risico (11).

CBD met tranylcypromine, fenelzine en andere MAO-remmers

MAO-remmers (monoamineoxidaseremmers) zijn de oudste familie antidepressiva en omvatten geneesmiddelen zoals tranylcypromine of fenelzine. Ze worden tegenwoordig weinig voorgeschreven omdat ze veel interacties hebben, ook met bepaalde voedingsmiddelen. CBD kan de afbraak ervan vertragen en hun aanwezigheid in het bloed verlengen (12), wat effecten zoals lage bloeddruk of duizeligheid kan versterken. Gezien hun toch al complexe profiel moet deze combinatie per geval worden beoordeeld.

Kan CBD de bijwerkingen van antidepressiva versterken?

Ja. Doordat het de leverafbraak vertraagt die we eerder zagen, kan CBD effecten zoals slaperigheid, duizeligheid, vermoeidheid of maag-darmklachten versterken (12). Het verlaagt niet de werkzaamheid van het antidepressivum: het kan eerder de concentratie ervan in het bloed verhogen. De intensiteit hangt af van de dosis, het type antidepressivum en het metabolisme van elke persoon.

En het serotoninesyndroom?

Het is een zeldzame maar ernstige reactie door een teveel aan serotonine (neurotransmitter), met symptomen zoals onrust of een snelle hartslag. Het kan optreden wanneer meerdere medicijnen of stoffen die de serotonine verhogen worden gecombineerd (bijvoorbeeld twee antidepressiva tegelijk, of een antidepressivum met een andere serotonerge stof).

Tot nu toe is het beschreven bij het gebruik van marihuana (met een hoog THC-gehalte), niet specifiek bij CBD-producten (13, 14, 15). Het theoretische risico zou toenemen bij hoge doses CBD, hoge doses van het antidepressivum, of bij de combinatie van meerdere serotonerge medicijnen tegelijk.

Waarschuwingssignalen: onrust, verwardheid, overmatig zweten of een snelle hartslag; ga bij deze klachten onmiddellijk naar de arts.

Een veelgestelde vraag: helpt het om de innames te scheiden? Ze scheiden voorkomt de interactie niet, omdat het effect van CBD op de lever enkele uren aanhoudt. Wat het risico wél verlaagt, is beginnen met lage doses en je arts op de hoogte houden.

Is het beter om antidepressiva te vervangen door CBD?

CBD is niet goedgekeurd als behandeling voor depressie in Spanje noch in de Europese Unie. Hoewel er veelbelovende voorlopige studies zijn, mag het geen enkel voorgeschreven medicijn vervangen of zonder medisch toezicht aan je routine worden toegevoegd. Wil je weten wat het onderzoek zegt over CBD en stemming, dan gaan we daar dieper op in in onze gids CBD en depressie: lopend onderzoek.

Conclusie: is het veilig om CBD en antidepressiva te combineren?

CBD en antidepressiva combineren is niet automatisch gecontra-indiceerd, maar het is ook niet iets wat je zomaar zonder oordeel zou moeten doen. Het belangrijkste aandachtspunt is de leverroute (cytochroom P450), die de niveaus van het antidepressivum in het bloed kan verhogen en de kans op bijwerkingen van het antidepressivum kan vergroten.

Het concrete risico hangt af van het type antidepressivum, de dosis, het individuele metabolisme, de aanwezigheid van andere medicijnen en individuele factoren zoals leeftijd of onderliggende aandoeningen. Het advies is, zoals altijd, om een zorgverlener te raadplegen voordat je CBD en antidepressiva combineert.

Redactionele kennisgeving

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies. De hier opgenomen informatie kan het oordeel of de behandeling van een zorgverlener aanvullen, maar nooit vervangen. Als je leeft met een depressie of antidepressiva gebruikt, raadpleeg dan je arts voordat je CBD aan je routine toevoegt. De producten van Cannactiva zijn geen voedingssupplementen en geen geneesmiddelen: in de Europese Unie worden vrij verkrijgbare CBD-oliën verkocht voor uitwendig gebruik in afwachting van hun goedkeuring als novel food. Het onderzoek naar CBD blijft zich ontwikkelen en er kunnen nieuwe inzichten bestaan sinds de publicatiedatum.

Referenties

• Lillo, J., Raïch, I., Silva, L., et al. (2022). Regulation of Expression of Cannabinoid CB2 and Serotonin 5HT1A Receptor Complexes by Cannabinoids in Animal Models of Hypoxia and in Oxygen/Glucose-Deprived Neurons. International Journal of Molecular Sciences, 23(17), 9695. https://doi.org/10.3390/ijms23179695
• Beers, J. L., Fu, D., & Jackson, K. D. (2021). Cytochrome P450-Catalyzed Metabolism of Cannabidiol to the Active Metabolite 7-Hydroxy-Cannabidiol. Drug Metabolism and Disposition, 49(10), 882–891. https://doi.org/10.1124/dmd.120.000350
• Stahl, S. M. (1998). Mechanism of action of serotonin selective reuptake inhibitors. Journal of Affective Disorders, 51(3), 215–235. https://doi.org/10.1016/s0165-0327(98)00221-3
• Sheffler, Z. M., Patel, P., & Abdijadid, S. (2023). Antidepressants. In StatPearls. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538182/
• Braida, D., Limonta, V., Malabarba, L., Zani, A., & Sala, M. (2007). 5-HT1A receptors are involved in the anxiolytic effect of Delta9-tetrahydrocannabinol and AM 404. European Journal of Pharmacology, 555(2-3), 156–163. https://doi.org/10.1016/j.ejphar.2006.10.038
• Gasparyan, A., Navarrete, F., & Manzanares, J. (2019). Effects of cannabidiol and sertraline on behavioral and neurochemical alterations induced by a new long-lasting animal model of PTSD. European Neuropsychopharmacology, 29(Suppl. 6), S296. https://doi.org/10.1016/j.euroneuro.2019.09.430
• Vaughn, S. E., Strawn, J. R., Poweleit, E. A., Sarangdhar, M., & Ramsey, L. B. (2021). The Impact of Marijuana on Antidepressant Treatment in Adolescents: Clinical and Pharmacologic Considerations. Journal of Personalized Medicine, 11(7), 615. https://doi.org/10.3390/jpm11070615
• Pitliuk, R., & Fucci, T. P. P. P. C. S. (2023). Canabidiol associado à venlafaxina em ansiedade generalizada, hiperidrose e síndrome da bexiga hiperativa. Revista Médica de Minas Gerais, 32, e32502. https://doi.org/10.5935/2238-3182.2022e32502
• Balachandran, P., Elsohly, M., & Hill, K. P. (2021). Cannabidiol Interactions with Medications, Illicit Substances, and Alcohol: a Comprehensive Review. Journal of General Internal Medicine, 36(7), 2074–2084. https://doi.org/10.1007/s11606-020-06504-8
• Sales, A. J., Crestani, C. C., Guimarães, F. S., & Joca, S. R. L. (2018). Antidepressant-like effect induced by Cannabidiol is dependent on brain serotonin levels. Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry, 86, 255–261. https://doi.org/10.1016/j.pnpbp.2018.06.002
• Wilson-Morkeh, H., Al-Abdulla, A., Sien, L., Mohamed, H., & Youngstein, T. (2020). Important drug interactions exist between cannabidiol oil and commonly prescribed drugs in rheumatology practice. Rheumatology (Oxford), 59(1), 249–251. https://doi.org/10.1093/rheumatology/kez304
• Păunescu, H., Coman, O. A., Coman, L., Ghiţă, I., Georgescu, S. R., Drăghia, F., & Fulga, I. (2011). Cannabinoid system and cyclooxygenases inhibitors. Journal of Medicine and Life, 4(1), 11–20.
• Boukerche, F., Khalil, M. Z., Shirk, D. V., & Lagman, J. G. (2022). Serotonin Syndrome Misdiagnosed in a Patient Who Used a Cannabis Dab Pen. The Primary Care Companion for CNS Disorders, 24(2), 21cr03008. https://doi.org/10.4088/PCC.21cr03008
• Baltz, J. W., & Le, L. T. (2020). Serotonin Syndrome versus Cannabis Toxicity in the Emergency Department. Clinical Practice and Cases in Emergency Medicine, 4(2), 171–173. https://doi.org/10.5811/cpcem.2020.1.45410
• Nadeem, Z., Wu, C., Burke, S., & Parker, S. (2024). Serotonin syndrome and cannabis: A case report. Australasian Psychiatry, 32(1), 100–101. https://doi.org/10.1177/10398562231219858