CBD-overdosis: kun je een overdosis krijgen en hoeveel CBD is te veel?

Cannabidiol (CBD) is een natuurlijke stof uit hennep die in verschillende producten zit, zoals CBD-olie, en die populair is geworden vanwege het mogelijke ontspannende en welzijnsbevorderende effect. Hoewel de WHO de ruime veiligheidsmarge ervan heeft erkend, vragen veel mensen zich af: kun je een overdosis CBD krijgen? hoeveel CBD is te veel? Bestaat er een maximale dagelijkse dosis CBD?

In dit artikel kijken we naar wat de huidige wetenschappelijke kennis zegt, wat de symptomen van een CBD-overdosis zijn, wat je moet doen als je te veel CBD neemt en wanneer je hulp moet zoeken bij een mogelijk teveel — alles afgestemd op het Europese regelgevingskader.

Wat is CBD en hoe werkt het in je lichaam?

CBD (cannabidiol) is een niet-psychoactieve cannabinoïde (je wordt er niet “high” van) die voorkomt in de plant Cannabis sativa. In tegenstelling tot THC veroorzaakt het geen euforie en verandert het je waarneming niet.

Het werkt vooral in op het endocannabinoïde systeem, dat betrokken is bij:

• Regulatie van de slaap
• Reactie op stress
• Modulatie van pijn
• Ontsteking
• Stemming

Daarnaast werkt het in op serotonine-receptoren en andere neurochemische systemen, wat het brede scala aan fysiologische effecten verklaart (1).

In Europa wordt CBD, afhankelijk van het land, verkocht in vormen als CBD-olie, eetbare producten, cosmetica, CBD-hasj en CBD-wiet.

Wat is een overdosis en waarom is CBD anders?

Medisch gezien betekent een overdosis dat je een stof in zo'n hoeveelheid binnenkrijgt dat het ernstige of zelfs levensbedreigende toxiciteit veroorzaakt.

Bij stoffen als opioïden of alcohol kan een overdosis dodelijk zijn. Met CBD ligt dat anders: in tegenstelling tot THC is CBD geen bedwelmende stof, waardoor een CBD-intoxicatie in strikte zin heel onwaarschijnlijk is. Tot op heden zijn er namelijk geen gevallen van een dodelijke CBD-overdosis bij mensen gedocumenteerd. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft aangegeven dat CBD een gunstig veiligheidsprofiel heeft (2).

Dat betekent echter niet dat overmatig gebruik van CBD geen bijwerkingen kan geven.

Kun je een overdosis CBD krijgen?

Niet in de klassieke zin van dodelijke toxiciteit, maar je kunt wel meer CBD nemen dan je lichaam goed verdraagt. Als we het over een CBD-overdosis hebben (soms ook CBD-intoxicatie genoemd), bedoelen we:

• Overmatig gebruik, vooral oraal of sublinguaal, waarbij het effect langer op zich laat wachten en langer aanhoudt, waardoor je makkelijker te vroeg een nieuwe dosis neemt.
• Doses boven je individuele tolerantie.
• Het optreden van tijdelijke bijwerkingen.

Je kunt dus te veel CBD nemen, al is het risico voor je leven volgens de beschikbare gegevens extreem laag (3, 4, 5, 6). De vraag is daarom eerder “hoeveel CBD is te veel voor mij?”.

Hoeveel CBD kun je per dag gebruiken?

Manieren om CBD te gebruiken en CBD-overdosis

De gebruiksmethode bepaalt hoeveel CBD daadwerkelijk in je bloed terechtkomt en hoe snel (de zogenoemde biologische beschikbaarheid):

• Bij roken of verdampen merk je het effect binnen enkele minuten en houdt het korter aan.
• Oraal of sublinguaal begint het effect langzamer; daar staat tegenover dat het langer aanhoudt.

Wat een overdosis betreft: omdat het effect oraal langer op zich laat wachten, is er een groter risico dat je te vroeg een nieuwe dosis neemt en zo meer CBD binnenkrijgt.

Daarom komt overmatig gebruik vaker voor bij CBD-oliën en eetbare cannabisproducten dan bij de geïnhaleerde vormen, waarbij het directe effect helpt om te merken wanneer je moet stoppen.

Maximale dagelijkse dosis CBD

Er bestaat geen universeel vastgestelde maximale dosis CBD, en ook geen dagelijkse referentiedosis die in alle landen gelijk is. De juiste hoeveelheid hangt af van:

• Lichaamsgewicht
• Stofwisseling
• Individuele gevoeligheid
• Gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen
• Het doel van het gebruik

In klinische studies zijn onder medisch toezicht hoge doses gebruikt. Op de Europese markt is de aanpak echter voorzichtiger. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) heeft aangegeven dat er nog meer gegevens nodig zijn over de veiligheid van CBD op de lange termijn als “novel food” (nieuw voedingsmiddel) (11).

Ter indicatie liggen de CBD-doseringen die in wetenschappelijke studies worden gebruikt — die we bespreken in onze gids over de optimale dosis CBD — rond cijfers als:

• Chronische pijn: 15–60 mg per dag (12).
• Langdurige angst en slaap: 25–50 mg per dag (13).
• Acute, incidentele angst: tot 300 mg in één keer (14).

Daarnaast zijn in landen waar oraal CBD-gebruik wél gereguleerd is — zoals Zwitserland (12 mg/dag) of het Verenigd Koninkrijk (10 mg/dag) — de toegestane doses laag.

Deze hoeveelheden zijn geen gebruiksaanbeveling, maar doses die in klinische context en onder toezicht zijn onderzocht. Houd het bifasische effect van CBD in gedachten: vanaf een bepaald punt geeft meer niet méér effect en kan het zelfs minder worden. Bij een veilig CBD-niveau telt niet alleen de hoeveelheid, maar ook de langdurige blootstelling, de leverveiligheid en de geneesmiddeleninteracties. De algemene richtlijn is: begin met een lage dosis en bouw die geleidelijk op afhankelijk van je tolerantie.

Symptomen van een CBD-overdosis: wat gebeurt er als je te veel CBD neemt

Wat gebeurt er als ik veel CBD neem? De symptomen van een CBD-overdosis zijn meestal licht tot matig en tijdelijk (7). De meest voorkomende zijn:

• Overmatige slaperigheid
• Duizeligheid
• Misselijkheid
• Diarree
• Vermoeidheid
• Droge mond
• Veranderingen in je eetlust

In sommige studies hebben heel hoge doses tijdelijke veranderingen in leverenzymen laten zien (transaminasen, levermarkers), vooral wanneer CBD wordt gecombineerd met bepaalde geneesmiddelen of met THC (8, 5).

De huidige gegevens wijzen erop dat deze effecten meestal omkeerbaar zijn (ze verdwijnen wanneer je de dosis verlaagt of stopt) en geen lichamelijke afhankelijkheid veroorzaken. Toch is chronisch gebruik van hoge doses zonder medisch toezicht onvoldoende onderzocht bij de algemene Europese bevolking. Lees meer in onze gids over bijwerkingen van CBD.

Hoeveel CBD neem ik? Reken percentage om naar mg

Om te weten of je in de buurt van hoge hoeveelheden komt of om ongemerkt overmatig gebruik te voorkomen, reken je het percentage CBD-olie om naar mg (milligram):

• CBD-olie 5% ≈ 50 mg/ml → 2,5 mg per druppel
• CBD-olie 10% ≈ 100 mg/ml → 5 mg per druppel
• CBD-olie 20% ≈ 200 mg/ml → 10 mg per druppel
• CBD-olie 30% ≈ 300 mg/ml → 15 mg per druppel

Zo komt 50 mg CBD (de bovenkant van de gangbare gebruiksbereiken) ongeveer overeen met een volledige pipet CBD-olie van 5%, 10 druppels van een 10% of 5 druppels van een 20%. Meer informatie vind je in onze gids over de percentages van CBD-olie.

Factoren die een mogelijke CBD-overdosis beïnvloeden

Niet iedereen reageert hetzelfde op CBD (8). De belangrijkste factoren zijn:

• Lichaamsgewicht: mensen met een lager gewicht kunnen al bij lagere doses effecten merken.
• Individuele gevoeligheid: sommige mensen zijn gevoeliger voor de kalmerende effecten.
• Productkwaliteit: in Europa is het essentieel om producten met laboratoriumanalyse en een duidelijke etikettering in milligram te kopen, omdat een deel van de aan CBD toegeschreven bijwerkingen in werkelijkheid afkomstig is van met THC verontreinigde producten (10).
• Verkeerd berekende concentratie: doseringsfouten kunnen ertoe leiden dat je meer CBD inneemt dan bedoeld.
• Gelijktijdig gebruik met geneesmiddelen: dit is de klinisch meest relevante factor.

Overdosisrisico door interacties van CBD met geneesmiddelen

Een van de belangrijkste risicofactoren is niet de losse dosis, maar de interacties van CBD met geneesmiddelen. CBD kan ingrijpen op leverenzymen zoals cytochroom P450 (de groep leverenzymen die de meeste medicijnen afbreekt) en zo de afbraak beïnvloeden van:

• Antistollingsmiddelen
• Anti-epileptica
• Antidepressiva
• Benzodiazepines

Daarnaast is er een melding dat hoge doses CBD-olie in verband kunnen worden gebracht met ernstige hyperemesis (intens en herhaald braken), wat met een overdosis verward kan worden (9). Als je chronisch medicatie gebruikt, raadpleeg dan eerst een professional: we werken dit uit in CBD en geneesmiddelen: welke interacties zijn er? en in welk effect CBD op de lever heeft.

Wat te doen als je te veel CBD hebt genomen

Als je een grotere hoeveelheid hebt genomen dan gebruikelijk of aanbevolen:

1. Blijf kalm
2. Stop met gebruiken
3. Drink voldoende water.
4. Rust uit als je slaperig wordt.
5. Rijd niet en doe geen risicovolle activiteiten.

In de meeste gevallen verdwijnen de symptomen binnen enkele uren zonder dat medische behandeling nodig is. Bij licht ongemak volstaat het om in het vervolg de dosis te verlagen.

Wanneer hulp zoeken bij een CBD-overdosis

Hoewel het risico op iets ernstigs laag is, raden we aan om medische hulp te zoeken als:

• De symptomen hevig of aanhoudend zijn.
• Er sprake is van een bestaande leveraandoening.
• Je CBD met geneesmiddelen hebt gecombineerd, of als je chronisch medicatie gebruikt.
• Er allergische reacties optreden (zwelling, ademhalingsproblemen).
• Het om een minderjarige gaat of om een zwangere die CBD heeft genomen.
• Er een accidentele inname van een grote hoeveelheid heeft plaatsgevonden.

Bij ernstige twijfel kun je terecht bij een huisartsenpost, de spoedeisende hulp of een vergiftigingeninformatiedienst. Lees ook wie het beter niet kan nemen in onze gids over contra-indicaties van CBD.

CBD-gebruik en regelgeving in Europa (Novel Food en EFSA)

In de Europese Unie is het gebruik van CBD als voedingsmiddel of voedingssupplement nog steeds in afwachting van goedkeuring, en de EFSA heeft slechts een voorlopig innameniveau vastgesteld van ongeveer 2 mg/dag.

In andere landen bestaan al toegestane voedingssupplementen en levensmiddelen met CBD, maar het regelgevingskader van de Europese Unie houdt een voorzichtigere aanpak aan dan andere markten. Zolang de goedkeuring niet rond is, zijn de CBD-oliën die in Europese landen worden verkocht gereguleerd voor uitwendig gebruik en als zodanig geëtiketteerd.

Wat de legaliteit betreft: CBD is legaal in Spanje en in Europa als het voldoet aan de Europese regelgeving, met een gehalte van minder dan 0,3% THC.

Referenties

1. Linge, R., et al. (2016). Cannabidiol induces rapid-acting antidepressant-like effects and enhances cortical 5-HT/glutamate neurotransmission: role of 5-HT1A receptors. Neuropharmacology, 103, 16–26. https://doi.org/10.1016/j.neuropharm.2015.12.017
2. World Health Organization. (2017). Cannabidiol (compound of cannabis). World Health Organization
3. Huestis, M. A., et al. (2019). Cannabidiol Adverse Effects and Toxicity. Current Neuropharmacology, 17(10), 974–989. https://doi.org/10.2174/1570159X17666190603171901
4. Oberbarnscheidt, T., & Miller, N. S. (2020). The Impact of Cannabidiol on Psychiatric and Medical Conditions. Journal of Clinical Medicine Research, 12(7), 393–403. https://doi.org/10.14740/jocmr4159
5. Bergamaschi, M. M., et al. (2011). Safety and side effects of cannabidiol, a Cannabis sativa constituent. Current Drug Safety, 6(4), 237–249. https://doi.org/10.2174/157488611798280924
6. Cooper, Z.D., & Williams, A.R. (2019). Cannabis and Cannabinoid Intoxication and Toxicity. In: Cannabis Use Disorders. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-90365-1_12
7. Madeo, G., et al. (2023). Update on Cannabidiol Clinical Toxicity and Adverse Effects: A Systematic Review. Current Neuropharmacology, 21(11), 2323–2342. https://doi.org/10.2174/1570159X21666230322143401
8. Watkins, P. B., et al. (2021). Cannabidiol and Abnormal Liver Chemistries in Healthy Adults. Clinical Pharmacology and Therapeutics, 109(5), 1224–1231. https://doi.org/10.1002/cpt.2071
9. Laborde-Casterot, H., et al. (2020). Does cannabidiol induce cannabinoid hyperemesis syndrome? Clinical Toxicology, 58(12), 1351–1352. https://doi.org/10.1080/15563650.2020.1736298
10. Lachenmeier, D. W., et al. (2019). Are adverse effects of cannabidiol (CBD) products caused by tetrahydrocannabinol (THC) contamination? F1000Research, 8, 1394. https://doi.org/10.12688/f1000research.19931.7
11. Lachenmeier, D. W., et al. (2023). Does Cannabidiol (CBD) in Food Supplements Pose a Serious Health Risk? Consequences of the EFSA Clock Stop Regarding Novel Food Authorisation. Psychoactives, 2(1), 66–75. https://doi.org/10.3390/psychoactives2010005
12. Capano, A., Weaver, R., & Burkman, E. (2020). Evaluation of the effects of CBD hemp extract on opioid use and quality of life indicators in chronic pain patients: a prospective cohort study. Postgraduate Medicine, 132(1), 56–61. https://doi.org/10.1080/00325481.2019.1685298
13. Shannon, S., Lewis, N., Lee, H., & Hughes, S. (2019). Cannabidiol in Anxiety and Sleep: A Large Case Series. The Permanente Journal, 23, 18–041. https://doi.org/10.7812/TPP/18-041
14. Linares, I. M., et al. (2019). Cannabidiol presents an inverted U-shaped dose-response curve in a simulated public speaking test. Revista Brasileira de Psiquiatria, 41(1), 9–14. https://doi.org/10.1590/1516-4446-2017-0015

Conclusie: moet je je zorgen maken over een CBD-overdosis?

Kort gezegd: je kunt wel degelijk een overdosis CBD krijgen, maar wat “te veel” is, verschilt van persoon tot persoon, afhankelijk van de fysiologie en hoelang iemand al CBD gebruikt.

Maar ongeacht je persoonlijke tolerantiedrempel vergroot het nemen van extreem hoge doses het risico op onaangename bijwerkingen, zoals misselijkheid, braken en diarree.

Daarom raden we aan om een veilige dosis te vinden die bij je behoeften past: begin met een lage dosis en verhoog die langzaam in de tijd (en blijf onder de aanbevolen maximale dagelijkse dosis), of raadpleeg onze gids over CBD-dosering. Zo haal je alle mogelijke voordelen uit CBD en beperk je de kans op ervaringen die op een CBD-overdosis lijken.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen of voedingssupplementen en worden conform de Europese regelgeving voor uitwendig gebruik verkocht. Deze informatie en de producten van Cannactiva zijn niet bedoeld om ziekten te diagnosticeren, behandelen, genezen of voorkomen. Als je medicatie gebruikt of een gezondheidsaandoening hebt, raadpleeg dan een zorgprofessional voordat je CBD gebruikt.