Mila Jansen: God Save the Queen (van de hasj)
Op haar 78ste is Mila Jansen waarschijnlijk de belangrijkste vrouw in de cannabiswereld. Ze staat bekend als de Hasjkoningin. Popicoon in het Amsterdam van de jaren '60, onderneemster, smokkelaar, moeder en levenskunstenaar — ze is de uitvindster van hoogwaardige systemen om hars te scheiden: de Pollinator, de Ice-O-Lator en de Bubbleator. Het verhaal van een dochter van het bos die de geheimen van cannabis vanuit Azië naar de hele planeet bracht.
Het verhaal van Mila Jansen: een van de belangrijkste personen in de geschiedenis van cannabis
Als het waar is dat zoiets als voorbestemming bestaat, dan had het leven — of de kosmos, of wat ons magische bestaan ook regelt — al een troon klaarstaan voor de kleine Mila, nog voordat ze geboren werd in het naoorlogse Liverpool.
Dochter van een bos
Mila is de dochter van een bos. En dat tekende haar geschiedenis: een draad van avonturen gemarkeerd door planten, bloemen, reizen, vrijheid en vooral marihuana als eindbestemming, de kroon van haar koninkrijk.
In het leven van Mila Jansen passen duizend levens. Dochter van een bos? In een besneeuwd bos in de staat Saint Louis, in de Verenigde Staten, tijdens de gruwelijke winter van 1943, vond iemand toevallig de jonge Nederlandse Ilona van Hall, halfbevroren, vrijwillig overgeleverd aan de dood. Haar geest zat gevangen in de herinnering aan een vriend — misschien haar geliefde — die door de nazi's was vermoord tijdens de Duitse inval in Amsterdam. De terreur was reden genoeg voor haar vader om haar, met de bedoeling haar te redden, onmiddellijk per boot naar de andere kant van de Atlantische Oceaan te sturen.
Maar Ilona kon de afstand niet verdragen. Ze drong door tot in de dichtheid van de bomen en de sneeuw om zich voor altijd te laten meevoeren. Het lukte niet. Ze had geluk. Iemand zag haar en bracht haar met spoed naar een ziekenhuis. En hier opnieuw een werk van het lot: op die plek leerde ze Hans Jansen kennen, een 20 jaar oudere executive die ook opgenomen was, een Nederlandse overlevende van de Tweede Wereldoorlog. Binnen enkele maanden trouwde het stel en keerden ze terug naar Europa, waar in het najaar van 1944 Mila werd geboren — zo genoemd dankzij de verpleegster die de paden van haar ouders had verenigd.
Het was een wereld die voor altijd zou veranderen. En het zou Mila's generatie zijn die de teugels zou nemen van een nieuw maatschappelijk paradigma, waarin het vieren van het leven, van de jeugd en het experimenteren met drugs de persoonlijkheid van de cultuur in de tweede helft van de twintigste eeuw zouden vormen.
Hoe ze de Hasjkoningin werd
Vroeger dan laat zou Mila Jansen een van de belangrijkste vrouwen in de moderne geschiedenis van cannabis worden. Eerst met haar iconische theehuis in de Amsterdamse underground, en later dankzij de wijsheid die ze opdeed door twee decennia in Azië te wonen, waar ze de geheimen en mysteries van hasj leerde kennen als geen ander in het Westen.
Een halve eeuw na haar geboorte, inmiddels moeder van vier kinderen, voelde Mila Jansen een openbaring terwijl ze naar de trommel van haar wasmachine keek draaien.
Ze had al door de Indiase dorpen gelopen en was al een pop-referentie van Nederland. In Afghanistan had ze de charas-methode geleerd: de trichomen scheiden van de bladeren en bloemen van de cannabisplant door ze met de hand te wrijven, een manier om hasj te maken. En toen kwam het eureka-moment: als ze het mechanisme van de wasmachine zou aanpassen aan het eeuwenoude idee van de volkeren van Zuid-Azië, zou ze toppen erin kunnen stoppen en er hars uit halen.
Zo vond Mila de Pollinator uit, de eerste mechanische harsscheider, de eerste elektronische hasjfabriek waarmee ze definitief een referentie werd voor de prille cannabisindustrie die schuchter en clandestien in het oude Holland opdook.
De Pollinator-methode werkt zoals de trommel van een droger, alleen wordt in plaats van het vuil van de kleding te scheiden, de trichomen van de cannabis losgemaakt.
“Er werd al duizenden jaren handmatig hasj gemaakt in landen als Afghanistan, Iran en Pakistan. Daarom ben ik de koningin. Want het was de eerste keer dat mensen hun eigen hasj konden maken zonder er uren mee bezig te zijn”, herhaalt ze vaak in interviews met de pers.
Tegen de jaren van de openbaring en de Pollinator was Jansen al een van de belangrijkste hasjleveranciers van de Amsterdamse coffeeshops. Ze had grote indoor-kwekerijen die ze voor de politie verborgen hield. Mila's hars was zo goed dat veel coffeeshops haar in het begin niet wilden omdat ze hem te sterk, te krachtig vonden.
Het leven van Mila Jansen
De eerste joint
De eerste keer dat ze een joint probeerde was eind 1964, op haar 20ste. “Vanaf dat moment werd het mijn favoriete drug. In die tijd was er geen wiet in Amsterdam, dus het was een joint met hasj, en dat is wat ik al meer dan 50 jaar rook”, vertelt de koningin. In die jaren werd ze een beroemdheid dankzij de opening van haar kledingwinkel “Kink 22”.
Van kledingwinkel naar theehuis
Het was een wilde tijd voor de Nederlandse hoofdstad. Na ruim een jaar de favoriete kledingzaak van de belangrijkste modellen te zijn geweest, na beroemdheden als Tina Turner te hebben ontvangen, na een beat-icoon te zijn geworden, veranderden Mila en haar zakenpartners in november '67 de modezaak in een theehuis dat ze Cleo de Merode doopten, ter ere van een danseres die bevriend was met Mata Hari.
Cleo de Merode was geen coffeeshop, maar wordt beschouwd als de eerste coffeeshop. Want binnen, in een ruimte versierd met Perzische tapijten, gouden stangen en lage tafels, hing een sfeer van absolute vrijheid, in de lijn die werd uitgezet door wegbereiders van de jeugdcultuur uit de late jaren '60, zoals Bob Dylan of Timothy Leary.
De paskamers werden privéruimtes met kussens. Iedereen kon roken wat hij wilde en er ging altijd een sigaret met tabak en hasj rond tussen de tafels. “Het is nooit de eerste coffeeshop geweest, omdat we nooit iets verkochten — we deelden alleen de hasj die uit Turkije, Libanon en zelfs Afghanistan kwam”, verduidelijkt ze.
Mila's vlucht naar het land van cannabis
Toch duurde het niet lang voordat de lokale politie klachten van buurtbewoners ontving en toen besloot de oprichtster te vertrekken, samen met haar dochtertje. De ordehandhavers dreigden haar aan te geven bij de kinderbescherming en haar dochter af te pakken. Dus ging Mila op haar 24ste ver weg van Nederland in ballingschap. Het was het begin van een reis door het Oosten die 14 jaar zou duren, waarin ze nog drie kinderen zou krijgen.
“Een prachtig deel van mijn leven. In de zomers liep ik met mijn vier kinderen door de Himalaya, en in de winter brachten we tijd door in Goa”, vertelde Mila. Het waren jaren met heel weinig geld, en een deel van wat ze bij elkaar bracht, verdiende ze door hasj naar Europa te sturen in dezelfde tassen waarmee ze kleding van lokale weefsters exporteerde. Ze leerde de sadhu's kennen en rookte chillums met handgewreven hasj. Ze bracht zelfs tijd door in Tibetaanse kloosters. Ze bevond zich in het oorspronkelijke land van de cannabiscultuur en haalde er alles uit.
Mila's terugkeer naar Amsterdam
Door gezondheidsproblemen van een van haar kinderen besloot Mila vijftien jaar later terug te keren naar Amsterdam. Al snel vond ze in de cannabisteelt niet alleen een baan, maar ook een roeping.
Het was niet moeilijk om werk te vinden in de cannabisindustrie, want ze wist altijd al dat ze groene vingers had, als goede dochter van het bos. Op haar zevende, na in verschillende landen te hebben gewoond vanwege het werk van haar vader, verhuisde haar gezin naar een huis met tuin in Essex, Verenigd Koninkrijk. “Wat hield ik ervan om met mijn moeder tijd door te brengen in de tuin! In de zomer plukte ik manden vol bloemen (...) Het was een prachtige tuin om in op te groeien; hij zat vol geheimen”, vertelt Mila in haar zeer interessante boek Hoe ik de hasjkoningin werd.
Anders dan 14 jaar daarvoor, was Amsterdam nu volgestouwd met marihuana en coffeeshops die een vaste voorraad eisten. Dus ging ze doen wat ze leuk vond.
“Ik begon met het maken van klonen van marihuana en een jaar later begon ik mijn eigen tuin met achttien lampen. Het ging goed en ik kon alle schoolrekeningen betalen. Uiteindelijk hadden we met vrienden dertien tuinen in Amsterdam, maar deze plekken komen en gaan. Zelfs de prachtige kas waarin ik in '92 werkte, heeft het einde niet gehaald: we verloren 24.000 planten 10 dagen voor de oogst”, vertelde ze. Ze was de eerste sterke vrouw in een clandestiene industrie die volledig door mannen werd gedomineerd, maar opnieuw verscheen de politie als bedreiging voor haar vrijheid.
Mila's kroning als koningin van de hasj
Opnieuw werd de crisis voor Mila een kans: de politievervolging leidde tot haar kroning. Toen ze met de illegale handel brak, ontving Jansen van de kosmos de inspiratie om de Pollinator uit te vinden, en niet lang daarna vond ze de Ice-O-Lator uit, een vernieuwende methode om hars te maken met water en ijs.
Haar uitvinding zorgde voor de geboorte van een geheel Nederlandse hasj, droog geperst, bekend als “neder hash” (kort voor Nederlandse hasj). En zij bezette voor altijd de troon van Hasjkoningin.
Alles wat Mila aan cannabis te danken heeft, heeft de plant ook aan haar te danken. Wat we geven, ontvangen we — Jansen weet het, wij weten het allemaal. “Hasj houdt me gezond en bij m'n verstand tegen alle waanzin die het leven met zich meebrengt”, herhaalt de koningin vaak. Ze is bijna 79 en straalt nog altijd als een vers geplukte bloem.
De erfenis van Mila Jansen in de CBD hasj die we vandaag verkopen
De Pollinator en de Ice-O-Lator bleven niet in Amsterdam: ze veranderden voor altijd de manier waarop hasj wereldwijd wordt gemaakt. Vandaag, wanneer we onze CBD hasj bij Cannactiva bewerken — de droog gezeefde pollen, de klassiek geperste hash, de iceolator gemaakt met water en ijs — doen we dat volgens dezelfde ambachtelijke principes die Mila populair maakte. Deze vier soorten hasj liggen het dichtst bij de geest van de koningin:
Veelgestelde vragen over Mila Jansen
Hoe oud is Mila Jansen?
Mila werd geboren in Liverpool in het najaar van 1944, dus wordt ze 82 jaar in 2026. Ze staat nog steeds aan het hoofd van Pollinator Company en is regelmatig te zien op internationale cannabisbeurzen.
Wat is het verschil tussen de Pollinator, de Ice-O-Lator en de Bubbleator?
Het zijn alle drie uitvindingen van haar om trichomen te scheiden, maar ze werken volgens verschillende principes:
- Pollinator (1994) — mechanische trommel, droog zeven. Geeft pollen / dry sift.
- Ice-O-Lator (1998) — handmatige filterzakken, water + ijs. Geeft iceolator van maximale zuiverheid.
- Bubbleator — gemotoriseerde versie van de Ice-O-Lator. Hiermee kun je grote hoeveelheden verwerken zonder met de hand te schudden, met behoud van dezelfde kwaliteit.
Heeft Mila Jansen bubble hash uitgevonden?
In de praktijk wel. Vóór haar Ice-O-Lator (1998) was extractie met water en ijs een huiselijke techniek zonder vaste methode; Mila was de eerste die deze industrialiseerde met een kit van gegradueerde filterzakken. De term “bubble hash” werd later populair dankzij Bubbleman, maar de methode en de apparatuur die de techniek reproduceerbaar maken, zijn van haar.
Wat is ‘neder hash’ en waarom wordt het met Mila Jansen geassocieerd?
“Neder hash” (kort voor Nederlandse hasj) is de hasj die volledig in Nederland wordt gemaakt met hier gekweekte planten, droog geperst. Vóór Mila's uitvindingen kwam vrijwel alle hasj die in Amsterdam circuleerde uit Marokko, Libanon of Afghanistan. De Pollinator maakte het voor het eerst mogelijk om hasj van kwaliteit te produceren zonder iets te importeren, en daarmee ontstond een hele Nederlandse school.
Waar is Pollinator Company tegenwoordig?
Op Grasweg 41D, 1031 HW Amsterdam (Amsterdam-Noord, op 10 minuten met de pont vanaf het Centraal Station). Het is tegelijk fabriek, headshop en persoonlijk archief van Mila — een cannabisbibliotheek, historische machines en, met een beetje geluk, een kop thee met de koningin als ze er is. Open van maandag tot vrijdag van 11:00 tot 18:00.
Welk boek heeft Mila Jansen geschreven?
Haar autobiografie heet How I Became the Hash Queen (in het Spaans uitgegeven als Cómo llegué a ser la reina del hachís). Ze vertelt uit eerste hand de hele reis: Liverpool, Cleo de Merode, de 14 jaar in India en Afghanistan, het leren van Tibetaanse sadhu's, de clandestiene kwekerijen in Amsterdam en het exacte moment waarop het idee voor de Pollinator opkwam, terwijl ze naar de wasmachine keek draaien.
Begin hier: CBD hasj om het universum van Mila te ontdekken
Als je nieuwsgierig bent geworden naar wat Mila al drie decennia geleden in gang zette, is het makkelijkst om te beginnen met onze CBD Hash Pack: de vier soorten hars van het huis in één pack om texturen, smaken en extractiemethoden te vergelijken. Of ga rechtstreeks voor de iceolator en de pollen, de twee soorten hasj die de geest van de uitvindingen van de Hasjkoningin het best weergeven.
