De groeiende populariteit van CBD bloemen kopen heeft de juridische twijfels vermenigvuldigd: mag je het op straat roken?, mag je het bij je hebben?, hoe hoog is de boete?, kun je er bezwaar tegen maken? In deze gids beantwoorden we alle veelvoorkomende vragen over de sancties voor het gebruik of bezit van CBD-producten op de openbare weg in Spanje, wat de wet zegt en welke opties je hebt als je een boete of voorstel tot sanctie ontvangt.
Het kopen van CBD hasj of CBD bloemen is legaal in Spanje, maar het gebruik of bezit ervan op de openbare weg kan een boete van 601 tot 30.000 € opleveren, volgens de Ley Orgánica 4/2015 ter bescherming van de openbare veiligheid (LO 4/2015 LOPSC), in de volksmond bekend als de Ley Mordaza («Muilkorfwet», art. 36.16). Het is belangrijk een kernpunt te benadrukken: het THC-percentage van het product is irrelevant voor de sanctie. Zelfs als je hasj of je toppen minder dan 0,2 % THC bevatten, behandelt de overheid ze in alle opzichten als cannabis.
Het essentiële dat je moet weten:
- Waarom je beboet wordt: gebruik of bezit van cannabis op de openbare weg.
- Gebruikelijk bedrag: 601 €.
- Vervroegde betaling: als je binnen de eerste 15 dagen betaalt zonder bezwaar in te dienen, korting van 50 % (300,50 €).
- Kun je in beroep gaan? Ja, maar praktisch alle administratieve beroepen worden afgewezen. Om te winnen moet je meestal naar de bestuursrechtelijke rechtbanken stappen.
Als je een boete hebt gekregen voor het gebruik of bezit van hasj, trim of CBD-toppen op de openbare weg, is het aan te raden om contact op te nemen met gespecialiseerde cannabisadvocaten in Spanje voordat je beslist of je met korting betaalt of bezwaar maakt. Elk geval is anders en de beslissing hangt af van de in beslag genomen hoeveelheid, recidive, het bedrag van de sanctie en de context.
Is het legaal om CBD op straat te roken in Spanje?
Nee. Hoewel de aankoop en het privébezit van CBD-producten in Spanje legaal zijn, wordt het gebruik of bezit ervan op de openbare weg als ernstige overtreding bestraft volgens de Ley Mordaza (art. 36.16).
De overheid past deze norm toe op elk product dat cannabis bevat, zonder onderscheid te maken of het psychoactieve THC of alleen CBD bevat. Voor de sanctieprocedure is het THC-percentage dus irrelevant.
De reden voor deze interpretatie ligt in het Enkelvoudig Verdrag van de VN van 1961, dat de bloem en de hars van cannabis onder toezicht stelt, onafhankelijk van het THC-gehalte. Spanje heeft het Verdrag geratificeerd en in zijn interne wetgeving opgenomen, waar het het belangrijkste argument van de overheid blijft om te sanctioneren.
CBD hasj heeft dezelfde kleur, geur en textuur als traditionele hasj, en CBD bloemen zijn visueel en qua geur niet te onderscheiden van marihuana met THC. Als ze je bovendien zien consumeren —hasj of bloemen op de openbare weg, ongeacht het THC-gehalte—, verergert het actieve gebruik het geval en wordt de sanctie vrijwel altijd opgelegd.
Als de hoeveelheid en de context wijzen op persoonlijk gebruik, wordt de administratieve weg toegepast (de boete van art. 36.16). Wanneer er aanwijzingen zijn voor handel, kan de zaak naar het strafrecht overgaan.
Wat er gebeurt na de inbeslagname en het laboratoriumonderzoek
Wanneer de politie het product in beslag neemt en ter analyse opstuurt, beperkt het laboratoriumrapport zich meestal tot het bevestigen van “cannabisbloemen” of “cannabishars” samen met het gewicht in grammen.
Normaal wordt het THC-percentage niet geanalyseerd, noch dat van de overige cannabinoïden. Daarom wordt je hasj of je toppen, zelfs als ze minder dan 0,2 % THC bevatten, in het deskundigenrapport bestempeld als “cannabis” en legt de overheid de sanctie op.
Dit verklaart waarom het langs de administratieve weg moeilijk is om bezwaar te maken tegen een sanctievoorstel voor CBD: als het deskundigenrapport “cannabis” bevestigt, gaat het sanctionerende orgaan niet in op het THC-percentage en wijst het de bezwaren af.
Helpt het om de originele verpakking en de aankoopbon mee te nemen?
Het kan helpen, maar het garandeert niets. In de praktijk kan de politie alsnog aangifte doen en het product in beslag nemen. Op internet is te lezen dat een verzegelde verpakking de boete voorkomt, maar deze informatie komt niet overeen met de werkelijke administratieve praktijk. De verpakking ontslaat je niet van het feit van bezit van cannabis op de openbare weg, ook al gaat het om CBD.
Als de politie besluit aangifte te doen, kun je vragen om in het proces-verbaal te laten opnemen dat het product CBD is, of je kunt het proces-verbaal ondertekenen met de toevoeging “niet akkoord, het is CBD”. Het niet ondertekenen van het sanctievoorstel voegt niets toe, aangezien de overheid de persoon hoe dan ook als op de hoogte gesteld beschouwt. Maar zelfs als je laat vermelden dat het CBD is, blijven de mogelijkheden om met succes bezwaar te maken tegen de boete beperkt.
Hoe hoog is de boete voor het bij je hebben of roken van CBD?
Art. 36.16 LO 4/2015 stelt een wettelijke bandbreedte vast van 601 tot 30.000 €, maar in de praktijk is de meest gebruikelijke sanctie voor de particulier 601 € (laagste tarief). Hogere bedragen zijn voorbehouden aan zaken met verzwarende omstandigheden of specifieke omstandigheden.
- Gebruikelijke boete voor bezit van een kleine hoeveelheid: 601 €.
- Vrijwillige betaling binnen de eerste 15 dagen na de kennisgeving: korting van 50 % → 300,50 €.
Betalen met de korting van 50 % betekent afzien van bezwaar, maar het is de snelste en goedkoopste optie. De meeste gespecialiseerde cannabisadvocaten raden dit aan als de in beslag genomen hoeveelheid klein is en er geen verzwarende omstandigheden zijn.
Kun je in beroep gaan tegen een boete voor CBD?
Ja, een CBD-boete kan worden aangevochten, al is het verstandig om in elk geval de werkelijke kansen op succes af te wegen. Veel mensen besluiten het niet te doen omdat het gespecialiseerd juridisch advies vereist.
De juridische controverse in Spanje is duidelijk: het is momenteel mogelijk om CBD-producten legaal te kopen, belasting te betalen en onder de bescherming van de Europese regelgeving inzake industriële hennep, en toch kan het verlaten van de winkel met diezelfde producten leiden tot sancties wegens bezit van cannabis op de openbare weg. Dat is de controverse die in Spanje bestaat en die de sector en de gebruikers al jaren aan de kaak stellen.
Het beroep kan worden onderbouwd met bewijsstukken zoals de aankoopfactuur, de productetikettering, analyseverklaringen die legale THC-niveaus aantonen en de traceerbaarheid van het product. In elk geval moet elk dossier individueel worden beoordeeld.
Als je in beroep wilt gaan tegen de sanctie, is het raadzaam om advocaten gespecialiseerd in de hennepregulering in Spanje te raadplegen.
Het traject van het beroep: termijnen, stappen en opties
De procedure kent korte termijnen die je moet kennen:
- Bezwaren na de kennisgeving van het aanvangsbesluit: 15 dagen om een schrijven in te dienen bij het onderzoeksorgaan, met voorstellen voor bewijs (bijvoorbeeld dat het THC-percentage wordt vastgesteld).
- Sanctiebesluit. Als de bezwaren worden afgewezen —wat gebruikelijk is— vaardigt het orgaan een besluit uit.
- Na het besluit, twee elkaar uitsluitende opties (ze kunnen niet tegelijkertijd worden uitgeoefend):
- Facultatief bezwaarschrift (recurso de reposición): 1 maand, bij hetzelfde orgaan dat de sanctie heeft opgelegd. Het is meestal weinig effectief juist om die reden: degene die sanctioneerde, beslist.
- Bestuursrechtelijk beroep (recurso contencioso-administrativo): 2 maanden, bij de bestuursrechter. Dit is de weg met reële kansen op succes.
Het is van belang om de administratieve weg goed te bewandelen, ook als je weet dat je hem zult verliezen: het succes van het bestuursrechtelijk beroep hangt voor een groot deel af van hoe de voorafgaande administratieve fase is afgehandeld (welk bewijs je hebt gevraagd, welke vaststellingen in het dossier zijn opgenomen).
De overheid wijst de bezwaren meestal af door zich te beroepen op het feit dat het Enkelvoudig Verdrag van 1961 elk deel van de plant als cannabis beschouwt, zonder in te gaan op het THC-gehalte. In de rechtbanken bestaat er jurisprudentie die de these dat CBD geen verdovend middel is ondersteunt, maar er bestaat ook tegengestelde jurisprudentie, en het Spaanse Hooggerechtshof (Tribunal Supremo) heeft zich niet eenduidig uitgesproken.
Mogelijke argumenten om bezwaar te maken tegen de boete
⚠️ Deze sectie is informatief en vormt geen professioneel juridisch advies. Elk geval hangt af van de context, de hoeveelheid en het procesmoment. Voordat je bezwaren indient of in beroep gaat, raadpleeg altijd een gespecialiseerde cannabisadvocaat die jouw situatie kan beoordelen.
Naast het standaard administratieve deskundigenrapport —dat zich beperkt tot het bevestigen van “het is cannabis”— bestaan er verdedigingslijnen die een advocaat op het juiste procesmoment kan beoordelen en formuleren:
1. De volledige analyse van het cannabinoïdenprofiel. Verzoek dat het toxicologisch rapport het percentage van THC, CBD en andere cannabinoïden specificeert, en niet alleen “het is cannabis” bevestigt.
2. De psychoactiviteitsindex volgens het ST/NAR/40-protocol van de Verenigde Naties. Het is een internationaal technisch criterium om onderscheid te maken tussen cannabis van het drugstype en cannabis van het vezeltype: psychoactiviteit wordt uitgesloten wanneer het resultaat van de berekening [THC + CBN] : [CBD] lager dan 1 is. In legale CBD-producten (met THC ≤0,2 %) blijft de index ruim onder die drempel.
3. De doctrine van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) over CBD. In het arrest van de Kanavape-zaak (19 november 2020) verklaarde het HvJEU letterlijk:
“…aangezien CBD in de huidige stand van de wetenschappelijke kennis geen psychoactief bestanddeel bevat… zou het in strijd zijn met het doel en de algemene strekking van het Enkelvoudig Verdrag om dit op te nemen in de definitie van ‘verdovende middelen’ in de zin van dat Verdrag”.
Het arrest concludeert dat CBD geen verdovend middel is in de zin van het Enkelvoudig Verdrag, en het is bindend voor alle lidstaten, inclusief Spanje.
4. De doctrine van de minimale psychoactieve dosis en het beginsel van geringe ernst. Het Spaanse Hooggerechtshof (Tribunal Supremo) heeft in strafrechtelijke context aanvaard dat, wanneer de hoeveelheid of zuiverheid van de stof zo gering is dat zij geen effect kan veroorzaken, er geen reëel risico is voor het beschermde rechtsgoed. De minimale doses worden berekend op basis van de technische tabel van het Instituto Nacional de Toxicología y Ciencias Forenses (INTCF), een orgaan dat onder het Spaanse Ministerie van Justitie valt.
5. De nietigheid van de procedure. Het sanctiedossier moet bepaalde formele fasen respecteren: identificatie van de agent, proces-verbaal van aangifte en inbeslagname overhandigd aan de betrokkene, verzending van het monster naar het INTCF voor analyse, en aanvang van het sanctiedossier met kennisgeving aan de betrokkene. Het ontbreken of een gebrek in een van deze fasen kan aanleiding geven tot het inroepen van de nietigheid van de procedure omdat de wettelijk vastgestelde gang van zaken niet is gevolgd.
⚠️ Belangrijke waarschuwing. Heel deze doctrine —beginsel van geringe ernst, minimale psychoactieve dosis— komt uit het strafrechtelijke domein. De overheid wijst meestal de toepassing ervan langs administratieve weg af met een eenvoudig argument: dat cannabis op de lijst van het Verdrag van 1961 staat, onafhankelijk van het THC-percentage. Daarom is het gebruikelijk dat administratieve bezwaren worden afgewezen en je naar het bestuursrechtelijk beroep moet gaan.
Deze bewijzen worden niet ambtshalve toegepast: ze moeten uitdrukkelijk worden gevraagd en in veel gevallen hangt de toelating ervan af van het oordeel van de rechter. De haalbaarheid en het moment om ze in te roepen moet altijd een professional beoordelen.
De boete met korting betalen of in beroep gaan?
Gespecialiseerde cannabisadvocaten passen meestal deze praktische regel toe:
- Kleine boete (ongeveer 300 € met 50 % korting) en kleine in beslag genomen hoeveelheid → het is meestal voordeliger om te betalen dan tijd en geld te steken in een lang proces met onzeker resultaat.
- Hoge boete of aanzienlijke hoeveelheid → het is verstandig om het beroep met een gespecialiseerde advocaat te beoordelen, vooral als de zaak naar het strafrecht is overgegaan.
- Recidive of verzwarende omstandigheden → in beroep gaan heeft meer zin om geen administratieve antecedenten op te bouwen.
Speciale gevallen: wanneer een advocaat onmisbaar is
Professioneel advies is onmisbaar wanneer er sprake is van:
- Aanzienlijke hoeveelheid in beslag genomen (meer dan een paar gram).
- Verzwarende context: voertuig, aanwezigheid van minderjarigen, nabijheid van onderwijs- of zorginstellingen.
- Verdenking van handel waardoor de zaak naar het strafrecht gaat.
- Cumulatie met andere sancties of gedocumenteerde recidive.
Voor deze gevallen raden we je aan een gespecialiseerde cannabisadvocaat te raadplegen: de regulering bevindt zich op ambigu terrein en de jurisprudentie schommelt totdat het Spaanse Hooggerechtshof zich eenduidig uitspreekt of er een uitdrukkelijke wetswijziging over CBD plaatsvindt.
Waarom kunnen ze mij beboeten als CBD geen verdovend middel is? Het juridische kader van CBD in Spanje
De paradox is duidelijk: het is legaal om CBD hasj of CBD bloemen in een winkel met factuur te kopen, maar ze meedragen op de openbare weg kan een sanctie opleveren. Hoe is dat mogelijk?
Samengevat: in Spanje bestaat er geen specifieke regulering van CBD of van hennep voor consumptie, zoals die wel bestaat in andere EU-landen. De handel wordt beschermd door de Europese regelgeving inzake het vrije verkeer van goederen, terwijl de overheid een norm voor de openbare veiligheid toepast die bedoeld was voor verdovende middelen. Het resultaat is een ambigu juridisch kader en een situatie van rechtsonzekerheid.
Vier pijlers ondersteunen dit kader:
1. Enkelvoudig Verdrag van 1961 inzake Verdovende Middelen (VN). Toen dit internationale verdrag werd opgesteld, was CBD nog niet bekend en bestonden er nog geen niet-psychoactieve cannabisvariëteiten. Het Verdrag stelt “elke plant van het geslacht Cannabis” onder toezicht, evenals de bloem en de hars ervan, onafhankelijk van het THC-gehalte. Spanje heeft het Verdrag geratificeerd en de overheid beroept zich erop om het bezit van elk deel van de cannabisplant, CBD inbegrepen, te sanctioneren.
2. Arrest HvJEU van 19 november 2020 (Kanavape-zaak). Het Hof van Justitie van de Europese Unie verklaarde dat CBD geen verdovend middel is, niet psychoactief is en deel uitmaakt van de handel binnen de Europese Unie, volgens de bepalingen over het vrije verkeer van goederen. Het is bindend voor alle lidstaten, inclusief Spanje, en is het arrest dat de legale verkoop van CBD in ons land beschermt. Het HvJEU sprak zich uit over de handel in eindproducten (vape-cartridges), maar de Spaanse overheid blijft volhouden dat het bezit van bloem en hars op de openbare weg onder het geval van art. 36.16 van de Ley Mordaza valt, los van de handel in het product.
3. Verwijdering van cannabis uit Lijst IV (VN, december 2020). Een maand na het Kanavape-arrest stemde de VN-Commissie voor Verdovende Middelen om cannabis te verwijderen uit Lijst IV van het Enkelvoudig Verdrag (de lijst van stoffen die als het gevaarlijkst en zonder therapeutisch nut worden beschouwd). Dit erkent het medisch nut, maar decriminaliseert het niet: cannabis blijft op Lijst I als gecontroleerde stof staan.
4. Ley Orgánica 4/2015 (Ley Mordaza), art. 36.16. De Ley Orgánica 4/2015 ter bescherming van de openbare veiligheid is de directe norm die de overheid toepast. Zij kwalificeert als ernstige overtreding:
“Het onrechtmatige gebruik of bezit van giftige drugs, verdovende middelen of psychotrope stoffen, ook indien niet bestemd voor de handel, op plaatsen, wegen, openbare gelegenheden of collectieve vervoersmiddelen, alsmede het achterlaten van de instrumenten of andere voor dat doel gebruikte zaken op de genoemde plaatsen.”
Landen die CBD wel hebben gereguleerd
In Spanje is er geen specifieke regulering van CBD en is cannabis niet gedepenaliseerd: het resultaat is de rechtsonzekerheid waar de sector en de gebruikers al jaren tegen protesteren. Meer informatie over de regulering van CBD en hennep in Spanje.
Andere buurlanden hebben wel vooruitgang geboekt in de regulering van CBD: Zwitserland staat sinds 2017 de verkoop en consumptie van hennep met minder dan 1 % THC toe (inclusief bloemen en hasj), met specifieke regulering; België staat de commercialisering van CBD-producten voor volwassen gebruik toe; en Duitsland heeft in april 2024 recreatieve cannabis gelegaliseerd (Cannabis Act / KCanG), waarbij persoonlijk bezit tot 25 g en thuiskweek zijn toegestaan.
Als je met hasj of CBD bloemen wilt reizen, raadpleeg dan vooraf onze gids voor reizen met CBD en de specifieke regelgeving van het land van bestemming.
Veelgestelde vragen
⚠️ Deze sectie is informatief en vormt geen juridisch advies. Elk geval hangt af van de context, de hoeveelheid en het procesmoment. Als je je in deze situatie bevindt, is het meest aan te raden om een gespecialiseerde cannabisadvocaat te raadplegen voordat je beslissingen neemt.
Kunnen ze mij arresteren voor het bij me hebben van CBD?
Nee, het bezit van CBD hasj of CBD bloemen vormt geen strafrechtelijk delict in Spanje (behalve bij zeer grote hoeveelheden of omstandigheden die handel doen vermoeden). Het meest gebruikelijke is een administratieve sanctie, geen arrestatie.
Wat gebeurt er als de politie mij aanhoudt met CBD in het voertuig?
De binnenruimte van het voertuig wordt gelijkgesteld aan de openbare weg en de sanctie van art. 36.16 is dezelfde. Bovendien is rijden met aanwezigheid van drugs in het organisme een zeer ernstige overtreding (art. 77.C van het Real Decreto Legislativo 6/2015, de Spaanse Verkeerswet), ook al staat de persoon op het moment van de controle niet onder invloed. De speekseltest van de DGT (Dirección General de Tráfico, de Spaanse verkeersautoriteit) detecteert THC, niet CBD, en maakt geen onderscheid in de mate van beïnvloeding: hij kan zelfs positief uitvallen door consumptie van enkele dagen eerder. Hoewel legale CBD-producten minder dan 0,2 % THC bevatten, is het risico op een vals positief niet nul. Meer informatie over positief testen bij de drugstest van de DGT.
Helpt het om de CBD vacuüm verpakt en verzegeld bij je te hebben?
Het ontslaat je niet van de sanctie. De verpakking wijzigt de juridische kwalificatie van het product met betrekking tot art. 36.16 van de Ley Mordaza niet. Het helpt als bewijs van legale herkomst, maar voorkomt de aangifte niet. Zelfs als op de verpakking of de bon “verzamelobject” staat, heeft het geen effect op de administratieve sanctieprocedure.
Is het veilig om in een fysieke CBD-winkel te kopen?
Kopen in een fysieke winkel is legaal. Het risico zit in het traject van de winkel naar huis.
Samengevat: wat je moet weten
De Spaanse regulering van CBD is tegenstrijdig: de aankoop is legaal, maar het bezit op de openbare weg wordt gesanctioneerd. De overheid past de Ley Mordaza toe op elk product met cannabis, zonder onderscheid te maken naar het THC-percentage.
Als je een boete hebt gekregen, is het meestal efficiënter om met de 50 %-korting te betalen wanneer de in beslag genomen hoeveelheid klein is. Als de sanctie hoog is of er sprake is van verzwarende omstandigheden, raadpleeg dan een gespecialiseerde cannabisadvocaat voordat je beslist. Totdat het Spaanse Hooggerechtshof zich eenduidig uitspreekt of er een uitdrukkelijke wetswijziging over CBD komt, zal de situatie ambigu blijven en moet elk geval individueel worden beoordeeld.
Bij Cannactiva werken we aan een integrale regulering van hennep in Spanje, in lijn met de rest van de Europese landen.
